Ελευθερία του Τύπου, Τουρκικού στυλ

Posted on Δεκέμβριος 12, 2010 από

0


cohen.gr

JPOST 17.11.10 
Της 
Claire Berlinski

Αν Τούρκοι πολίτες βγαίνουν στους δρόμους για να καταγγείλουν το Ισραήλ, ποιος μπορεί να τους κατηγορήσει με δεδομένη την ασφυκτική πίεση του ΑΚΡ στα μέσα μαζικής ενημέρωσης;

Το Μάιο, ένα πλοίο γεμάτο πολίτες – αλλά όχι με ανθρωπιστική βοήθεια – απέπλευσε από την Τουρκία για να ενταχθεί στο στολίσκο του Free Gaza. Αφού προειδοποίησαν το Mavi Marmaraότι δεν θα του επιτρεπόταν να παραβιάσει τον αποκλεισμό, οι Ισραηλινοί κομάντος επιτέθηκαν στο πλοίο. Στη σύγκρουση που ακολούθησε, εννέα Τούρκοι σκοτώθηκαν.

Έχω ζήσει στην Κωνσταντινούπολη για πέντε χρόνια και έχω μιλήσει με εκατοντάδες Τούρκους γι’ αυτά τα γεγονότα. Ένας Τούρκος σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ κι εγώ βιντεοσκοπήσαμε ορισμένες από αυτές τις συνομιλίες.

Κάτι θα εντυπωσιάσει αμέσως το θεατή: ο Τουρκικός λαός δεν έχει ιδέα για το τι συνέβη.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα βασικά στοιχεία γύρω απ’ αυτά τα περιστατικά δεν έχουν αναφερθεί στην Τουρκία.

Στο χαρακτηρισμό του στολίσκου ως ανθρωπιστικής αποστολής, η IHH – ο Ισλαμιστής χορηγός της – εκμεταλλεύτηκε την Αχίλλειο πτέρνα των Τούρκων: τη γενναιοδωρία τους.

Οι Τούρκοι θεωρούν τους εαυτούς τους ως φιλεύσπλαχνους και συμπονετικούς και είναι όντως. Πιστεύουν πραγματικά, γιατί αυτό έχει ειπωθεί εδώ, ότι οι Παλαιστίνιοι λιμοκτονούν.

Δεν ξέρουν σχεδόν τίποτα για τους λόγους του αποκλεισμού. Πιστεύουν ότι το πλοίο μετείχε σε μια ανθρωπιστική αποστολή και τίποτα άλλο. Δεν μπορούν να πιστέψουν ότι κάποιος θα παρενέβαινε σε μια τέτοια υψηλόφρονα προσπάθεια.

Αγνοούν τα πλέον στοιχειώδη γεγονότα σχετικά με τη Hamas. Όπως είπε ένας άντρας: «Πρόκειται για εκλεγμένους ανθρώπους. Δεν είναι σαν ν’ ανέλαβαν διά της βίας, μέσω κάποιου πραξικοπήματος».

Σχεδόν κανείς στην Τουρκία δεν καταλαβαίνει κάποια άλλη γλώσσα εκτός της Τουρκικής. Αν αυτός ο προφανώς σκεπτόμενος άνθρωπος αγνοούσε ότι η Hamas όντως επιβλήθηκε δια της βίας, μέσω ενός πραξικοπήματος, είναι γιατί δεν υπήρχε τρόπος να το γνωρίζει. Οι άνδρες και οι γυναίκες στους οποίους μιλήσαμε έμειναν έκπληκτοι όταν τους είπαμε ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι κάλεσαν το πλοίο να δέσει στο Ashdod και να παραδώσουν τη βοήθεια δια ξηράς.

Όμως δεν έδειξαν δυσπιστία – και το σημαντικότερο – όταν τους το είπαμε, άλλαξε η άποψή τους.

Πολλοί είπαν αυθόρμητα ότι, κάπου μέσα τους, ήξεραν ότι δεν μπορούσαν να εμπιστεύονται αυτά που άκουγαν στις ειδήσεις, ότι η κατάσταση τους μπέρδευε κι ότι κάτι στην ιστορία απλά δεν ηχούσε σωστό.

Το Τουρκικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, γνωστό με τα Τουρκικά αρχικά του ως ΑΚΡ, ανέβηκε στην εξουσία το 2002. Όταν Δυτικοί δημοσιογράφοι παρατηρούν ότι η ελευθερία του Τύπου έχει βιώσει ορισμένες αναποδιές υπό το ΑΚΡ, δεν αποδίδουν όλο το μέγεθος της συμφοράς αυτής και των επιπτώσεών της για την Τουρκία και την περιοχή. Η συμφορά αυτή επιτείνεται από την τάση των ξένων μέσων ενημέρωσης να επαναλαμβάνουν, χωρίς έλεγχο, τις ίδιες ηλιθιότητες που πλασάρονται από τον Τουρκικό Τύπο όπου το φάσμα των προσφερόμενων απόψεων έχει περιοριστεί εξαιρετικά.

Το ΑΚΡ έχει επεκτείνει την επιρροή του στα περισσότερα από τα μέσα ενημέρωσης στην Τουρκία και όσα δεν έχει αγοράσει ή ευνουχίσει, τα έχει τρομοκρατήσει. Από τη στιγμή που ανέλαβε τα καθήκοντα του το 2003, ο Πρωθυπουργός Recep Tayyip Erdogan έχει εξαπολύσει μια ενεργητική σειρά αγωγών εναντίον Τούρκων δημοσιογράφων και σκιτσογράφων για συκοφαντική δυσφήμηση. Κανείς δεν γνωρίζει πόσοι ακριβώς έχουν μηνυθεί – αν και ο αριθμός προσεγγίζει μάλλον τις εκατοντάδες – και ο Erdogan αρνήθηκε ν’ απαντήσει σε σχετικό ερώτημα στο κοινοβούλιο.

Η κυβέρνηση, εν τω μεταξύ, κλείνει ολοένα και μεγαλύτερα τμήματα του Διαδικτύου: περισσότερες από 1.000 ιστοσελίδες έχουν απαγορευτεί μεταξύ των οποίων και το YouTube.

Οπότε τι απομένει; Κυρίως εφημερίδες όπως οι Zaman και Yeni Safak – τ’ ανεπίσημα φερέφωνα του ΑΚΡ – οι οποίες είναι ένθερμα Ισλαμιστικές και συνδέονται ή ελέγχονται από το ΑΚΡ ή τη δημοσιογραφική αυτοκρατορία Gulen.

Τώρα, η ευνοιοκρατία και η κυβερνητική επιρροή πάνω στα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν είναι κάτι νέο στην Τουρκία. Θα ήταν εντελώς παραπλανητικό να υπαινιχθούμε το αντίθετο. Αυτό που είναι καινούργιο και ανησυχητικό, είναι η ατζέντα που εξυπηρετεί σήμερα αυτή η σύμπλευση των μέσων ενημέρωσης και η προθυμία των ξένων δημοσιογράφων να την αποδεχτούν ολοκληρωτικά και να την προωθήσουν.

Αν Τούρκοι πολίτες βγαίνουν στους δρόμους για να καταγγείλουν το Ισραήλ, ποιος μπορεί να τους κατηγορήσει; Τέτοια πράγματα διαβάζουν στον Τουρκικό Τύπο. Ο Yasin Aktay της YeniSafak, μια δημοφιλής προσωπικότητα του κυκλώματος των talk-show, γράφει: «Το Ισραήλ είναι αντίθετο με τη λογική, τ’ ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία».

Ο Ali Bulaç, αρθρογράφος της Zaman, περιγράφει τη Γάζα ως «ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης που στην πραγματικότητα ξεπερνά τα στρατόπεδα των Ναζί». Στην Ortadogu, ο Selcuk Duzgunπροειδοποιεί: «Είμαστε περικυκλωμένοι. Όπου κι αν κοιτάξουμε βλέπουμε προδότες. Όπου κι αν γυρίσουμε βλέπουμε ρυπαρούς, κίβδηλους προσήλυτους. Όποια πέτρα κι αν γυρίσεις, από κάτω υπάρχει ένας Εβραίος. Κι εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε μέσα μας: Ο Χίτλερ δεν έκανε αρκετά σ’ αυτούς τους Εβραίους».

Ο Abdurrahim Karakoç της Vakit προσθέτει: «Είναι αδύνατο να μην θαυμάσει κανείς την προνοητικότητα του Αδόλφου Χίτλερ … Ο Χίτλερ προέβλεψε τι θα συμβεί αυτές τις μέρες. Καθάρισε αυτούς τους απατεώνες Εβραίους που πιστεύουν στο ρατσισμό για θρησκεία και αρέσκονται να πλημμυρίζουν τον κόσμο στο αίμα, γιατί ήξερε ότι θα γίνουν μια μεγάλη κατάρα για τον κόσμο … Ο δεύτερος άνθρωπος με διορατικότητα είναι, προφανώς, ο Osama bin Laden… Χθες ήταν ο Χίτλερ και σήμερα είναι ο Osama bin Laden».

Αυτό που είναι εκπληκτικό, λοιπόν, δεν είναι ότι οι Τούρκοι δείχνουν τόση μεγάλη εχθρότητα στους Ισραηλινούς αλλά ότι δείχνουν τόση λίγη.

Δεδομένου του επιπέδου της αντισημιτικής προπαγάνδας στην οποία εκτίθενται, αυτό μπορεί ν’ αποδοθεί μόνο στην έμφυτη αξιοπρέπειά τους.

Ο Τουρκικός Ποινικός Κώδικας απαγορεύει σαφώς την υποκίνηση σε βία στη βάση της θρησκείας αλλά κανείς ποτέ δεν διώχθηκε ποινικώς για τα σκουπίδια αυτά παρόλο που ο πρωθυπουργός έχει, αντίθετα, μηνύσει ένα σκιτσογράφο που τον παρουσίασε σα γάτα μπλεγμένη σ’ ένα κουβάρι – στο κάτω-κάτω, αυτό ήταν όντως προσβλητικό.

Το Υπουργείο θρησκευτικών υποθέσεων της Τουρκίας έχει πρόσφατα κερδίσει το δικαίωμα να ζητά την απαγόρευση αντι-Ισλαμικών και ιερόσυλων ιστοσελίδων. Απαγορεύονται πάραυτα.

Αυτό που προκαλεί δέος σ’ αυτήν την ιστορία είναι ότι, εκτός απ’ ορισμένες αξιέπαινες εξαιρέσεις, τα Δυτικά μέσα ενημέρωσης αγκαλιάζουν την ιδέα ότι η κύρια απειλή για την ελευθερία του Τύπου εδώ πηγάζει από το στρατό και από τις ξεπερασμένες, αντιδημοκρατικές κοσμικές ελίτ, οι οποίες λαχταρούν να επιστρέψουν σε αυτό που ο Michael Thumann ονομάζει «σάπια παλαιά τάξη πραγμάτων». Από την άλλη πλευρά, συνεχίζει: «Ευσεβείς Μουσουλμάνοι ηγούνται της πορείας προς τον εκσυγχρονισμό .. . Το ΑΚΡ είναι συντηρητικό αλλά, αντίθετα με τις υποψίες των κριτικών, δεν είναι ένα θρησκευτικό κόμμα … μετά από οκτώ χρόνια στην εξουσία, το ΑΚΡ δεν έχει επιδιώξει κανένα Ισλαμιστικό στόχο όπως είναι η θέσπιση νόμων που βασίζονται σε θρησκευτικές πηγές».

Αυτό που δεν έχει αντιληφθεί – και που ο καθένας που ζει εδώ θα μπορούσε να του πει – είναι ότι δεν χρειάζεται να θεσπίσεις νόμους που βασίζονται σε θρησκευτικές πηγές για ν’ ακολουθήσεις Ισλαμιστικούς στόχους. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τους εφαρμόσεις. Αν επιβάλεις επιλεκτικά το φορολογικό κώδικα, τους νόμους για την ξένη χρηματοδότηση των μέσων ενημέρωσης και τους νόμους σχετικά με τη θρησκευτική υποκίνηση, τότε λοιπόν, voila! – απέκτησες έναν Ισλαμιστικό Τύπο και, μάλιστα, χωρίς να θεσπίσεις ούτε ένα νόμο που να βασίζεται σε θρησκευτικές πηγές και, ως εκ θαύματος, άνθρωποι σαν τον Thumann ούτε καν θα το καταλάβουν.

Δεν έχω καμία ιδιαίτερη αγάπη για την κοσμική ελίτ της Τουρκίας η οποία είναι λίγο-πολύ τόσο σάπια όσο την περιέγραψα. Αυτό που με προβληματίζει είναι ο ενθουσιασμός για τις εξίσου σάπιες ελίτ του ΑΚΡ και η εύπιστη αποδοχή της κομματικής του γραμμής. Το κόμμα, ασφαλώς, χειραγωγεί τα ξένα μέσα ενημέρωσης προσεκτικά και έξυπνα και μερικές φορές μπορείς να δεις ακριβώς που αποδίδει η προσπάθεια. Μετά την αιματοχυσία στο Mavi Marmara, για παράδειγμα, ο βετεράνος ειδικός στη Μέση Ανατολή Hugh Pope δημοσίευσε μια υπεράσπιση του Erdoganστην Ισραηλινή εφημερίδα Haaretz. «Η ρητορική του Erdogan μπορεί συχνά να είναι εριστική και ξεπερασμένη», έγραψε, «αλλά η ιδεολογία του δεν είναι αφιερωμένη στην καταστροφή του Ισραήλ. Πριν από δύο σχεδόν χρόνια, είχε παραθέσει ένα μεγάλο δείπνο για τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Ehud Olmert στην επίσημη κατοικία του στην Άγκυρα.

Αφελώς ίσως, αλλά σίγουρα ειλικρινά, ο Erdogan είχε πιστέψει ότι είχε φέρει το Ισραήλ και τη Συρία στα πρόθυρα των απευθείας συνομιλιών ή ακόμα και μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, λίγες μόνο μέρες αργότερα και χωρίς καμία προειδοποίηση, ο Olmert εξαπέλυσε την Ισραηλινή επίθεση στη Γάζα το χειμώνα του 2009. Αυτό αποτέλεσε την κρίσιμη καμπή, όχι το ξέσπασμα κατά του Προέδρου Shimon Peres στο Νταβός μερικές εβδομάδες αργότερα».

Έχω δει αυτήν την εξήγηση επανειλημμένα στα Δυτικά μέσα ενημέρωσης. Ξέρω ακριβώς από πού προέρχεται. Την έχω ακούσει προσωπικά από δύο ανώτατους αξιωματούχους του ΑΚΡ – και οι δύο πολύ καλά παιδιά που μιλούσαν άπταιστα τ’ Αγγλικά – οι οποίοι επαναλαμβάνουν ανεπίσημα αυτήν την ιστορία σε δημοσιογράφους σε άνετα μικρά σαλόνια χρησιμοποιώντας αυτά ακριβώς τα λόγια. Παίρνεις τσάι και μπισκότα, σου λένε αυτήν την ιστορία και σε μερικούς αρέσει με αποτέλεσμα να διαδίδεται, αυτολεξεί, στον Τύπο λες και ο δημοσιογράφος που την γράφει ήταν παρών σ’ αυτό το δείπνο. Αυτό που φαίνεται να διαφεύγει από αυτούς που την επαναλαμβάνουν είναι ότι, ενώ σαφέστατα το ΑΚΡ έχει ένα έννομο συμφέρον στην εξιστόρησή της κατ’ αυτόν τον τρόπο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα πράγματα συνέβησαν όντως έτσι.

Θα έλεγα, μάλιστα, ότι μία από τις πηγές αυτής της ιστορίας – τουλάχιστον αυτή από την οποία την άκουσα εγώ – έχει ένα τεράστιο πρόβλημα αξιοπιστίας καθώς συνέχισε αυτό το ανέκδοτο με την άρνηση της γενοκτονίας στο Νταρφούρ και τη δήλωση πως ό, τι συνέβη εκεί ωχριά μπροστά στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται στη Γάζα. Αυτό το κομμάτι δεν έφτασε ποτέ στον Τύπο αν και γνωρίζω τουλάχιστον δώδεκα άλλους ξένους δημοσιογράφους που τον άκουσαν να το λέει. Ψάξτε για παραλλαγές στην ιστορία του δείπνου με τον Olmert, θα τη δείτε παντού – Ο Erdogan στεναχωρήθηκε τόσο γιατί δεν καπνίζει – στην πραγματικότητα μισεί το κάπνισμα – αλλά ο Olmert καπνίζει κι έτσι έστειλε ακόμη και το βοηθό του για να του βρει ένα πούρο.

Η αποσιωπημένη πεποίθηση, σχεδόν σε όλα τα Δυτικά μέσα ενημέρωσης, είναι ότι η Τουρκία είναι χωρισμένη σε δύο στρατόπεδα, τους αναχρονιστικούς, άθεους, ελιτίστικους στρατηγούς που διψούν για στρατιωτικά πραξικοπήματα μόνο και μόνο για τη συγκίνηση του ν’ ακούν τις μηχανές των τανκ να βρυχώνται και τους ευσεβείς συντηρητικούς που είναι τόσο προοδευτικοί και δημοκρατικοί που ουσιαστικά διοχετεύουν το πνεύμα του Thomas Jefferson με το ένα χέρι και οικοδομούν μια γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης και ίσια προς τον 27ο αιώνα με το άλλο.

Δεν είναι έτσι. Αυτό απλά αγνοεί την έλλειψη εκδημοκρατισμού σε όλους τους τομείς στην Τουρκία, για να μην αναφέρουμε περίπου το 80% του Τουρκικού πληθυσμού που δεν ανήκει σε κανένα στρατόπεδο και απλά επιθυμεί από την κυβέρνηση – όποιος κι αν την ελέγχει αυτές τις μέρες – να σταματήσει να κλέβει τα πάντα.

Ο αγώνας λαμβάνει χώρα μεταξύ των κυρίαρχων ελίτ, όχι των ανθρώπων, και αυτές οι κυρίαρχες ελίτ είναι λίγο πολύ λωποδυτικά αποβράσματα και θα συνεχίσουν να είναι έως ότου αρθούν οι βουλευτικές ασυλίες, δοθεί στους ψηφοφόρους η ευκαιρία να εκλέξουν τους δικούς τους βουλευτές και εκληφθεί η κυβερνητική θητεία ως κάτι διαφορετικό από μια ευκαιρία να πλουτίσει κάποιος μέσω της ευνοιοκρατίας και της διαφθοράς. Ο βαθύτερος αγώνας εδώ αφορά την εξουσία και το δικαίωμα στην κλοπή, όχι τη θρησκεία ή το στρατό. Αυτές είναι απλά οι δικαιολογίες για να χειραγωγηθεί το δημόσιο αίσθημα, κάτι που είναι ιδιαίτερα εύκολο να γίνει αν τα μέσα ενημέρωσης συμπλέουν σ’ αυτό.

Ο Τουρκικός λαός είναι γενικά καλοπροαίρετος. Υποπτεύεται ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί αυτά που ακούει από τα μέσα ενημέρωσης. «Είδατε τι υπήρχε στην τηλεόραση, στις ειδήσεις και τι δόθηκε στη δημοσιότητα», είπε μια νέα γυναίκα από την οποία πήραμε συνέντευξη για το στολίσκο της Γάζας. «Δεν γνωρίζουμε τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο».

«Είναι ύποπτα», συμφώνησε η μητέρα της.

Δεν έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν περισσότερα. Οπότε μπορούν να συγχωρεθούν.

Ποια όμως είναι η δικαιολογία των Δυτικών μέσων ενημέρωσης;

Η συγγραφέας είναι μία Αμερικανίδα ανεξάρτητη δημοσιογράφος και μυθιστοριογράφος με έδρα την Κων\πολη. Είναι η συγγραφέας της «Απειλής στην Ευρώπη: Γιατί η Κρίση της Ευρώπης είναι και της Αμερικής (Menace in EuropeWhy the Continents Crisis Is Americas Too)» και του «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση: Γιατί η Margaret Thatcher έχει σημασία (There Is NoAlternativeWhy Margaret Thatcher Matters)» (Basic Books). Αυτό το άρθρο αναδημοσιεύεται με την ευγενική άδεια του περιοδικού Standpoint (www.standpointmag.co.uk ) όπου πρωτοεμφανίστηκε σε μεγαλύτερη έκδοση.

http://www.jpost.com/Opinion/Op-EdContributors/Article.aspx?id=195631

Advertisements